Schimmelinfecties bij katten en honden
Casus - Gabrielle

Schimmel

Huidschimmels zien we regelmatig bij de kat en af en toe bij de hond, de klachten die variëren wel sterk, de een wordt helemaal kaal terwijl de ander maar enkele korstjes op zijn lichaam heeft. Wel is het mogelijk dat een mens besmet wordt door een schimmel via een kat of hond.
Huidschimmels komen misschien wel vaker voor bij langharige katten maar bij kortharigen kan het ook zeker gebeuren.

Wat is de oorzaak van schimmelinfectie?

De ziekteverwekkers zijn vaak schimmels of gisten die gespecialiseerd zijn in het leven op het haar en de huid. Het gaat dus hier verder niet om een schimmel van kaas of hout of yoghurt. Er zijn een aantal van deze ziekteverwekkende schimmels bekend. Bij de hond en de kat gaat het meestal om een ziekteverwekker genaamd microsporie dat is een schimmel microsporum gypseum of microsporum canis. Bij andere diersoorten gaat het vaak om trichophytie, veroorzaakt door trichophytensoorten. Deze huidschimmels leven van keratine, een stof die voorkomt in huid en haren. Ze planten zich voort door sporen. Dat zijn microscopisch kleine zaadjes die zeer lang - ook in extreme omstandigheden - kunnen overleven. Dit laatste maakt de behandeling moeilijk en vaak langdurig. De schimmel op het dier laat zich wel aanpakken, maar de sporen in de omgeving kunnen jarenlang voor problemen zorgen. De weerstandsopbouw van dieren tegen schimmels is niet erg groot.

Wat zijn de verschijnselen van deze schimmels?

Dieren die te maken hebben met schimmel krijgen vaak last van huidklachten.
Dit uit zich vaak in kale plekken, korstjes pukkeltjes of zelfs schilfers. De plaatsen waar deze klachten vaak voorkomen zijn de kop, oren en zelfs bij de nagels. De jeuk is weinig tot matig aanwezig. Wel kan een schimmel zich helemaal verspreiden over het hele lichaam.
Wel is een schimmelinfectie besmettelijk voor zowel mens als dier. Mocht u andere diertjes thuis hebben kunt u er bijna vanuit gaan dat ze diezelfde klachten hebben of krijgen. Bij de mens ligt het net weer iets anders, mensen die krijgen een klein rood plekje wat zich steeds iets meer zal gaan uitbreiden tot een rode ring, genaamd de ringworm. Binnen en buiten de ring is de huid normaal.
Wel zijn vaak kindertjes de dupe met deze schimmel omdat ze toch aanzienlijk meer knuffelen etcetera met hun diertjes.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Op grond van de verschijnselen kan nooit met zekerheid worden gezegd dat een dier schimmel heeft. Verder onderzoek is dus nodig. Dit onderzoek kan bestaan uit het beschijnen van de aangetaste huid met UV-licht (black-light), het maken van huidafkrabsels voor microscopisch onderzoek of het inzetten van een schimmelkweek.
De methode met UV licht is simpel en snel, maar niet 100% betrouwbaar, want sommige soorten schimmel lichten groen op als ze bestraald worden door uv licht, maar ook huidschilfers, ontstekingsproducten en enkele zalven kunnen een positieve uitslag geven.
Het huidafkrabsel kost iets meer tijd maar is betrouwbaarder. Toch is bet mogelijk dat je net een paar haren treft (bekijkt) die niet aangetast zijn. terwijl het dier toch besmet is.
De kweek is de meest betrouwbare methode, maar ook de kostbaarste. Helaas duurt bet vaak drie weken voor de uitslag bekend is. Dit komt doordat schimmels langzaam groeien.




Hoe kun je schimmel behandelen?

De behandeling bestaat uit een combinatie van een smeersel, shampoo, pillen of vloeibaar medicijn. De pillen en vloeibaar medicijn bevatten een stof die in de haren wordt ingebouwd door het lichaam en giftig is voor schimmels, het smeersel of de shampoo bevat een ander schimmeldodend middel.
De pillen kunnen het beste met wat vet eten worden ingegeven, dit bevordert de opname van het medicijn uit de darm, al is het vaak makkelijker met katten om vloeibaar medicijn te doen dit doordat ze ook minder in de stress schieten.
Met de shampoo wordt het dier on de 4 dagen gewassen, dit is praktisch onmogelijk bij katten, katten vinden het vaak al niet fijn om gewassen te worden en dan ook nog eens 1x in de 4 dagen wordt dan erg veel......en voor de mens ook minder prettig als de kat het niet leuk vind.
De behandeling duurt minimaal 4 weken, maar vaak langer. Dit komt doordat de medicijnen eerst in het haar moeten worden ingebouwd voordat de schimmel afsterft. Aangezien haren traag groeien, duurt het lang voor de schimmel verdwenen is.
Hiernaast moet ook de omgeving goed schoon worden gemaakt. Vooral als de besmetting al langer bestaat of als er veel dieren tegelijk aangetast zijn kunnen veel sporen in de omgeving zitten. Als deze niet goed vernietigd worden kunnen de problemen steeds weer terugkeren. Meestal is het voldoende om de omgeving goed huishoudelijk schoon te maken (stofzuigen, dweilen, dekens in de was etc.). Huishoudelijk schoonmaken is altijd en bij elke besmetting heel erg effectief en ook erg belangrijk.
In hele hardnekkige gevallen kunnen de zogenaamde rookkaarsen met een schimmeldodend middel in huis worden aangestoken.

Hoe kun je dit voorkomen of besmetting van andere dieren voorkomen?

Schimmel is een behoorlijk besmettelijke ziekte. De beste manier om toch besmetting te voorkomen is om ieder mogelijk contact met andere huisdiertjes te vermijden, maar zols we weten is dit haast onuitvoerbaar. Plaatsen waar veel dieren bij elkaar zitten, zoals tentoonstellingen, cattery's en asiels vormen een extra groot risico dit doordat er natuurlijk veel dieren in 1 ruimte zitten en zulke sporen gaan nou eenmaal ook door de lucht. Dus is het vaak wel verstandig om direct contact tussen de dieren onderling, maar ook dat tussen hun eigenaren te beperken. Dit kan door bijvoorbeeld de dieren niet samen in een kooi te zetten, vooral geen kammen en borstels wisselen en de dieren niet door iedereen te laten aanhalen. Verder is een goede vachtverzorging ook van groot belang een gezonde goed verzorgde huid is namelijk niet zo vatbaar voor schimmels als een huid vol korstjes en wondjes. Ook de vacht klitvrij houden zodat huid en haar goed kunnen ademen is belangrijk bij het vermijden van een schimmelinfectie.

Gabrielle